Како до појак имунитет

15-03-2023 | Занимливости

Дали спаѓате во оние што често се разболуваат? Ви се лини дека настинките и другите инфективни болести на горните дишни патишта траат во недоглед и дека ве мачат повеќе отколку што би требало? Вистина е дека нашиот имунитет ослабува со текот на годините, од таа причина постарите луѓе не реагираат на вакцините толку добро како помладите и поради тоа кај нив вирусните инфекции можат да бидат фатални. Но без оглед на возраста, зајакнувањето на имунитетот е во наша моќ. Дури и мал недостиг на клучните микронутриенти, како цинк, селен и желзо, може да ја ослаби способноста на организмот да се одбрани од болести и инфекции. Доволно е да ја наполните чинијата со разнобојна растителна храна, да ги зачините оброците со повеќе лук и да го намалите внесот на масти и блага храна која работи против вас.

Што да се јаде?

Храна богата со протеини која влегува во составот на многу клучни клетки на имунолошкиот систем, какви што се антителата и белите крвни зрнца кои ги пронаоѓаат и уништуваат микробите и карценогените клетки. Протеинската храна содржи многу цинк, железо и витамини од Б-комплексот, кои се важни за зајакнување на имунитетот. Типичната западна исхрана не е лишена од протеини, но постарите луѓе и вегетаријанците мора да се потрудат да ги внесуваат во доволни количества. Доколку јадете месо, избегнувајте ги масните плескавици и прженото месо и јадете говедско месо без масти и пилешко месо без кожа. Заситените масти и пржената храна насекаде по телото предизвикуваат вопаление со мал интензитет, кои со текот на времето може да ги потрошат ресурсите на имунолошкиот систем.

Исто така сардините не само што содржат протеини без маснотии туку содржат и антивоспалителни есенцијални омега 3 масни киселини, како и солидни количества цинк и селен.

Семки од тиква – околу 125г семе од тиква содржи 6 мг цинк, една од најважните хранливи материи за работата на имунолошкиот систем. Истражувањата покажаа дека луѓето на коишто им недостига цинк побавно закрепнуваат од инфективните болести. (препорачаното двевно количество цинк изнесува 14мг за мажи и околуи 8мг за жени, но ако се разболувате често внесувајте 25мг дневно). Мисиркиното-темно месо и говедското месо се исто така добри извори на цинк а во шест остриги има дури 40 мг цинк.

Бразилски орев – ова јаткасто овошје е најдобриот природен извор на антиоксидантскиот минерал селен, кој го зајакнува имунитетот. Кога немаме доволно селен, нашите бели крвни зрна и побавно ги убиваат микробите и клетките на ракот. Секој бразилски орев содржи 75-100 μg  селен, па затоа  доволно е да изедете 1-2 днево, бидејќи дневното препорачано количество селен е релативно мало.Селенот го има и во лососот, раковите и шкампите. 

Лук – лукот е пријател на имунолошкиот систем, особено кога се јаде свеж. Станува збор за јадлив антибиотик со силно антибактериско и антивирусно дејство. Неговите сулфурни соединенија содржат изненадувачки многу антиоксиданси. Исечкајте го или згмечете го лукот и оставете го да одстои 10-15 минути за целосно да ги пушти своите лековити соединенија.

Разнобојно овошје и зеленчук – овошјето и зеленчукот со живи бои се богат извор на интиоксиданти супстанции кои му се потребни на нашиот организам во големи количества кога сме болни или под стрес. Стресот и болеста го поттикнуваат создавањето на молекули познати како слободни радикали кои ги оштетуваат клетките. Овие молекули можат да го оштетат тимусот (градната жлезда), во која се создаваат мноштво клетки на имунолошкиот систем. 

Тоа што важи за тимусот, важи и за целиот имунолошки систем. Кога тимусот е оштетен ние стануваме по подложни на инфективни болести, што за возврат води до создаваање на уште слободни радикали. Антиоксидантите ни помагаат да го прекинеме овој циклус. Зголеменото консумирање овошје и зеленчук претставува лесен начин по природен пат да му обезбедиме нанашиот организам доволно количество антиоксиданси. Но не ограничувајте се само на јаболката и портокалите бидејки флавоноидите како во грозјето и каротеноидите во морковот и слаткиот компир се едни од најмоќните антиоксиданси, исто така и бобинките содржат најмногу антиоксиданси од сите овошја. Се препорачуваат минимум 5 чинии овошје и зеленчук во текот на денот.

BioCosmos

Водата – извор на живот

15-03-2023 | Занимливости

Водата е извор на животот. Човечкиот организам не може да функционира без вода. Таа е составен дел на телото и претставува 70% од вкупната телесна тежина. 

Колку вода треба да конзумираме дневно?

Колкава количина треба да се внесува зависи од повеќе фактори: физичката активност,  телесната тежина ,климатските фактори и др. Во просек треба да се конзумираат 1,5-2,5 л на ден кај возрасни. Потребите за вода кај децата  зависат од  возрастa на детето, губитокот на вода преку кожата и белите дробови, клиничката состојба на детето (дијареја, повраќање..) и микроклиматските услови (температура, влажност) .

Што доколку не конзумираме доволно вода?

Доколку не конзумираме доволно вода се јавуват симптоми како: јака жед, сува слузница на устата, јазикот е сув и обложен. Заради намален внес на  вода и течности може да се намали крвниот притисок. Се јавуваат и симптоми од страна на нервниот систем: наизменично депресија и зголемена раздразливост. Се намалува излачувањето на урина која станува поконцентрирана и темна.

Што е дехидратација?

Дехидратација е состојба при која има поголем губиток отколку внес на течности. Паралелно со губитокот на течности се јавува и губиток на електролити, што резултира со нарушување на правилната распределба на течности, односно доаѓа до забавување на сите метаболни процеси. 

Кои се состојбите што доведуваат до дехидратација?

• Фебрилни состојби, односно состојби со покачена телесна температура. Доколку е засегнат и гастроинтестиналниот тракт, односно имаме повраќање и течна столица, поголем е ризикот за настанувањето на дехидратација 
• Интензивно потење – се случува при поголем физички напор или изложеност на екстремни временски и температурни услови 
• Обилно мокрење 
• Болести кај кои има поголемо губење на електролити и течности, како цистична фиброза, целијакија. 
• Паразитарни инфекции – придружени со повраќање и пролив.

Како да спречиме дехидратација?
Дехидратацијата може да се спречи преку доволен внес на вода  и течности.

Што може да заклучиме -зошто водата е важна за нашиот организам?
Водата во организмот е неопходна за електролитната рамнотежа, за регулацијата на телесната температура , за нормално функционирање на дигестивниот систем, им помага на бубрезите да ги елиминираат токсичните материи. На кожата ѝ е потребна вода за да изгледа помлада, посјајна и поздрава. Добрата хидратација  е клучна за подобар сон и концентрација.

Д-р Ирена Димитровска